E-manifest: Không cần thí điểm

Tổng cục Hải quan dự kiến sẽ triển khai chính thức Hệ thống tiếp nhận bản khai hàng hóa, các chứng từ có liên quan và thông quan điện tử đối với tàu biển nhập cảnh, xuất cảnh (E-manifest) từ tháng 4/2014. Tuy vậy, cả DN và hải quan đều không muốn kéo dài thời gian thí điểm.

Theo thông tin từ TCHQ, sau gần 2 năm triển khai thí điểm tại Cục Hải quan TP.HCM, đến nay hệ thống E-manifest đã mở rộng tại 9 Cục Hải quan tỉnh, thành phố: TP. HCM, Bà Rịa – Vũng Tàu, Đà Nẵng, Hải Phòng, Quảng Ninh, Khánh Hoà, Cần Thơ, Bình Định, Quảng Ngãi với 43 hãng tàu tham gia; 335 đại lí hãng tàu và 1.218 công ty giao nhận tham gia; trên 4.800 bộ hồ sơ làm thủ tục tàu xuất cảnh, nhập cảnh.

Lợi ích thiết thực

Khi đánh giá về hiệu quả của hệ thống e-Manifest, các hãng tàu, đại lý hãng tàu đều có chung nhận xét, việc triển khai hệ thống E-manifest đã tạo rất nhiều thuận lợi, rút ngắn được tối đa thời gian thông quan tàu, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa, giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Đại diện hãng tàu Evegreen cho biết, tham gia hệ thống E-manifest đã giúp cắt giảm 80% chi phí so với việc thực hiện bản khai hàng hóa bằng hồ sơ giấy như trước đây. Việc tham gia tích cực dự án E-manifest đã đem lại cho Hãng tàu Evergreen rất nhiều lợi ích về mặt kinh tế, thời gian và sự cân bằng giữa trách nhiệm và quyền lợi. Nguồn nhân sự phục vụ cho việc làm bản khai hàng hoá cũng được giảm xuống.

Đại diện hãng tàu CMA CGM Viet Nam thì cho rằng, khi tham gia hệ thống Emanifest, hãng tàu đã tránh bị sót manifest so với khi nộp manifest giấy vì số lượng quá nhiều. Hệ thống này cũng rút ngắn thời gian chỉnh sửa manifest vì lược bỏ bớt khâu chuyển giao chứng từ giữa các cửa khẩu. Chủ hàng có thể nộp manifest trực tiếp cho cơ quan Hải quan, không qua hãng tàu, nhờ đó công tác bảo mật thông tin được đảm bảo.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Cục Hải quan TP HCM – đơn vị được triển khai thí điểm đầu tiên, việc triển khai thí điểm e-Manifest đối với các hãng tàu trên địa bàn TP HCM trong thời gian qua chưa mang lại hiệu quả như mong muốn, số lượng hãng tàu tham gia còn ít, số tàu XNC được khai báo điện tử vẫn còn hạn chế. Mà nguyên nhân chính là do triển khai thí điểm.

Tiếp tục chỉnh sửa

Cục Hải quan TP HCM cho biết, Cục chính thức triển khai e-Manifest từ đầu tháng 5/2012, đến nay, sau hơn 1 năm triển khai đã có 970 chuyến tàu nhập cảnh và 970 chuyến tàu xuất cảnh của 6 hãng tàu làm thủ tục khai báo điện tử. Trong đó, hãng tàu Wanhai có số lượng tàu XNC làm thủ tục khai báo điện tử lớn nhất, với gần 500 lượt chuyến tàu XNC; hãng tàu Maersk Line, với trên 480 lượt tàu XNC…; nhưng cũng có hãng tàu Mol đăng ký tham gia thực hiện e-Manifest nhưng chưa làm thủ tục khai báo điện tử đối với chuyến tàu XNC nào sau hơn 1 năm tham gia.

Trước thực trạng trên, Cục kiến nghị cần chấm dứt áp dụng triển khai thí điểm, mà thực hiện ngay triển khai chính thức, đồng loạt thủ tục điện tử tàu biển đối với tất cả các hãng tàu, tất cả đơn vị Hải quan địa phương. Khi triển khai đồng loạt, cơ quan Hải quan chỉ tiếp nhận chứng từ là bản lược khai hàng hàng hóa, các chứng từ có liên quan đối với tàu biển nhập, xuất cảnh điện tử, không tiếp nhận chứng từ là hồ sơ giấy như hiện nay.

Hãng tàu Evergreen cũng cho rằng, hiện nay 100% các hãng tàu – nhà vận tải không có dịch vụ vận tải đến tất cả các cảng biển của Việt Nam. 60% hàng hoá trên tàu của hãng tàu là của các Cty giao nhận (Forwarder) đứng ra thuê hãng tàu vận chuyển. Vì vậy, Evergreen cho rằng cơ quan Hải quan nên xem xét cho phép các Forwarder với giấy phép kinh doanh có chức năng vận chuyển được phép làm thủ tục chuyển cảng dưới sự uỷ quyền cho phép chuyển cảng của hãng tàu với trách nhiệm về mặt pháp lý và chi phí phát sinh. Nếu việc chọn và gán quyền cho các hãng tàu, hãng thuê tàu, đại lý giao nhận, đại lý hãng tàu chỉ có 1 cấp như hiện nay sẽ dễ gây thiếu sót và chậm trễ vì hãng cho thuê tàu không có thông tin đầy đủ về hàng hóa và danh sách khách hàng từ các hãng thuê tàu mặc dù các hãng thuê tàu cung cấp danh sách, mã truy cập của các đại lý giao nhận.

Để giải quyết vướng mắc nêu trên, các hãng tàu kiến nghị TCHQ bổ sung thêm quyền gán hồ sơ cho các hãng thuê tàu cấp 2 và cấp 3… để các hãng thuê tàu này dễ dàng quản lý và gán quyền cho khách hàng của mình nhanh chóng, kịp thời và tự chịu trách nhiệm về hàng hóa của họ.

Bên cạnh đó, nên triển khai e-Manifest đến các chi cục hải quan – nơi tàu neo đậu, xếp dỡ hàng hóa, cấp tài khoản cho các chi cục này đăng nhập vào hệ thống phục vụ thông quan hàng hóa. Bởi vì, nếu chỉ thông quan tàu ở Đội thủ tục phương tiện vận tải thì lợi ích mà các hãng tàu có được từ chương trình rất ít. Vấn đề quan trọng là việc nhận hàng, thông quan hàng hóa XNK nhanh chóng của chủ hàng, nhưng chủ hàng này là khách hàng của hãng tàu, nếu họ hưởng lợi do khai thác hàng hóa nhanh chóng thì tất yếu hãng tàu có lợi và các hãng tàu sẽ tích cực tham gia thủ tục tàu điện tử.

Cục Hải quan TP HCM cũng đề nghị lấy Cổng thông tin điện tử của Hải quan làm cổng chính, chia sẻ thông tin với các cơ quan Cảng vụ và Biên phòng. Nếu ba cơ quan này dùng chung một cổng điện tử thì sẽ giúp các hãng tàu không phải mất 3 lần khai 3 bộ hồ sơ và 3 lần gửi đến các cơ quan khác nhau, khuyến khích được họ tham gia thực hiện thủ tục hải quan điện tử đối với tàu biển.

Theo Báo Diễn đàn Doanh Nghiệp – Mai Linh