Kiến nghị lùi thời điểm thông xe toàn tuyến đường HCM

Gần 1.800 km đường HCM đã được đưa vào khai thác

Theo báo cáo do Bộ trưởng trình bày, thực hiện Nghị quyết số 38/2004/QH11 về đầu tư đường HCM, Chính phủ đã bám sát chủ trương của QH, tích cực triển khai đầu tư dự án có nhiều ý nghĩa đối với kinh tế – xã hội và quốc phòng an ninh .

Thủ tướng đã phê duyệt Quy hoạch tổng thể (năm 2007), Quy hoạch chi tiết (năm 2012) và Quy hoạch hệ thống đường ngang đường HCM (2012). Tuyến đường HCM với tổng chiều dài toàn tuyến là 3.183km, đi qua 28 tỉnh, thành, với điểm đầu tại Pắc Bó (Cao Bằng), điểm cuối là Đất Mũi (Cà Mau), chia thành 3 giai đoạn đầu tư.

Giai đoạn 1 (2000-2007): đầu tư hoàn chỉnh với quy mô 2 làn xe đoạn từ Hòa Lạc (Hà Nội) đến Tân Cảnh (Kon Tum). Giai đoạn 2 (2007-2015): Đầu tư nối thông toàn tuyến từ Pắc Bó đến Đất Mũi với quy mô 2 làn xe, trong đó hoàn thành cơ bản vào năm 2015, một số cầu lớn hoàn thành trong giai đoạn đến 2020. Giai đoạn 3: Tập trung đầu tư hoàn chỉnh toàn tuyến và từng bước xây dựng các đoạn tuyến theo tiêu chuẩn đường cao tốc, lưu ý kết nối với quy hoạch hệ thống đường sắt, đường ngang và các quy hoạch khác.

Đến nay, giai đoạn 1 đầu tư 1.350km đã hoàn thành, cơ bản đúng tiến độ. Việc bố trí vốn cơ bản đáp ứng yêu cầu, đến nay đã bố trí được 12.604 tỷ đồng trên tổng mức đầu tư 13.312 tỷ đồng.

Giai đoạn 2, đầu tư 996km tại 2 đầu tuyến, tổng mức đầu tư khoảng 42.113 tỷ đồng. Do triển khai chậm, nên cuối năm 2008 các dự án thành phần mới cơ bản được triển khai thi công. Sau đó, nguồn vốn khó khăn, nên nhiều dự án thiếu vốn phải tạm dừng, giãn tiến độ. Đến nay mới hoàn thành 228km. Để hoàn thành giai đoạn 2 và nâng cấp mở rộng đoạn qua Tây Nguyên, nhu cầu vốn còn thiếu khoảng trên 24.000 tỷ đồng. Như vậy Giai đoạn 2 của Dự án không thể hoàn thành theo tiến độ QH đề ra.

Do khó khăn về nguồn vốn, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ GTVT phân kì đầu tư giai đoạn 3 của Dự án.

Tại cuộc họp chiều 8/10, ông Lê Bộ Lĩnh – Phó chủ nhiệm Văn phòng QH đọc báo cáo thẩm tra sơ bộ, cho rằng: Chính phủ đã tích cực triển khai dự án, bám sát chủ trương của QH tại Nghị quyết 38. Tuy nhiên do một số khó khăn, mà lớn nhất là nguồn vốn đầu tư, nên dự án đã bị chậm từ giai đoạn 2 đến nay.

Nội dung Chính phủ kiến nghị lớn nhất đối với đầu tư đường HCM là kéo dài phân kì đầu tư. Để phù hợp với thực tế điều kiện nguồn lực quốc gia, Chính phủ đề nghị QH xem xét điều chỉnh tiến độ giai đoạn 2 và 3.

Theo đó, giai đoạn 2, thay vì hoàn thành vào năm 2010, sẽ kéo đến năm 2015 cơ bản nối thông từ Pắc Bó đến Đất Mũi với quy mô 2 làn xe, có tận dụng các đường hiện có. Các đoạn tuyến còn lại và một số cầu lớn hoàn thành trong giai đoạn đến 2020.

Giai đoạn 3, từ 2012 đến 2020 và sau đó: Xây dựng 445km quy mô cao tốc một số đoạn. Sau 2020 từng bước hoàn chỉnh toàn tuyến theo quy hoạch.

Tờ trình của Chính phủ nêu tổng mức đầu tư giai đoạn 2012 – 2020 là 273.167 tỷ đồng. Nếu kể cả đầu tư cho đoạn tuyến đường HCM đi trùng dự án khác và vốn thiếu giai đoạn 2, thì tổng nhu cầu lên tới 320.170 tỷ đồng.

Cùng với nhu cầu vốn cho các tuyến đường ngang nối với đường HCM đã được phê duyệt là 100.250 tỷ đồng nữa cho đến năm 2020, như vậy tổng nhu cầu vốn từ nay đến 2020 cho hệ thống đường HCM là 420.420 tỷ đồng, tương đương 20 tỷ USD.

Với nhu cầu vốn lớn như vậy, báo cáo thẩm tra sơ bộ của QH cũng  “đề nghị Chính phủ xác định cụ thể khả năng huy động các nguồn vốn và các giai đoạn ưu tiên, đảm bảo tính khả thi”.

Các ý kiến tại cuộc họp của đại diện các Ủy ban của QH cũng đề nghị Chính phủ nghiên cứu kỹ để có đề xuất thực tế, vì tình hình kinh tế trong nước còn tiếp tục khó khăn, thu ngân sách và bố trí vốn đầu tư sẽ bị hạn hẹp hơn trong thời gian tới.

Theo Bộ trưởng Đinh La Thăng, với dự án lớn như đường HCM, không thể chỉ trông chờ ở vốn ngân sách và vốn trái phiếu Chính phủ, mà phải thực hiện nhiều cơ chế đột phá huy động nhiều nguồn vốn đầu tư.

Thường trực Ủy ban Khoa học công nghệ và môi trường của QH đã nhất trí đề nghị Ủy ban Thường vụ QH xem xét điều chỉnh Nghị quyết 38, tiếp tục đầu tư xây dựng đường HCM đến năm 2020”.