Doanh nghiệp lại than khó với Bộ Công Thương

Đại diện nhiều hiệp hội ngành hàng đã trình bày những khó khăn nội tại và ở thị trường xuất khẩu với đại diện Bộ Công Thương tại Hội nghị đánh giá tình hình xuất nhập khẩu quí 1-2013 diễn ra chiều ngày 12-4 tại TPHCM.

Doanh nghiệp FDI “lấn lướt” hồ tiêu, da giày

Kim ngạch xuất khẩu quí 1-2013 cả nước đạt 26,69 tỉ đô la Mỹ, tăng gần 20% so với cùng kỳ. Nhưng trong đó, kim ngạch xuất khẩu doanh nghiệp trong nước chỉ đạt 10,43 tỉ đô la Mỹ, tăng 10%; doanh nghiệp FDI đạt 19,26 tỉ đô la Mỹ, tăng 25,6%. Theo nhận định của Bộ Công Thương, doanh nghiệp FDI là nhân tố chính đóng góp cho tăng trưởng xuất khẩu.

Theo ông Diệp Thành Kiệt, Phó chủ tịch Hiệp hội da giày VN (Lefaso), trong lĩnh vực này khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) lấn át các doanh nghiệp trong nước. Khối doanh nghiệp FDI chiếm khoảng 70% giá trị xuất khẩu của ngành da giày trong năm 2012.

Ông Kiệt nhận xét, việc Việt Nam gia nhập các sân chơi lớn trên thế giới và các hiệp định thương mại song phương, đa phương cũng như đàm phán Hiệp định thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP) gần đây đã mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, ông Kiệt đánh giá doanh nghiệp trong nước chưa biết tận dụng các cơ hội trong khi các doanh nghiệp nước ngoài đã nhanh chóng nắm bắt thời cơ và vươn lên.

Để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước, ông đề nghị các cơ quan ban ngành có liên quan như Bộ Công Thương nghiên cứu kỹ lưỡng các hiệp định thương mại, xác định rõ những ngành nào có lợi thế nhiều nhất, tạo điều kiện để tập trung khai thác.

“Bên cạnh đó, bộ nên tạo điều kiện phát triển công nghiệp hỗ trợ như hỗ trợ phát triển công đoạn chế biến da, làm nguyên liệu xuất khẩu để tạo giá trị gia tăng”, ông Kiệt gợi ý.

Ông Kiệt nêu trong năm 2012 kim ngạch xuất khẩu túi xách của Việt Nam đạt 1,5 tỉ đô la Mỹ và dự báo tăng lên 1,8 tỉ đô la Mỹ năm 2013. Nhưng doanh nghiệp phải bỏ nhiều không ít tiền để nhập khẩu các phụ kiện như khoen, khóa, da.

Còn ông Trần Đức Tụng, Chánh văn phòng Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam, cho biết quí 1-2013 kim ngạch xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam đạt 254 triệu đô la Mỹ, tăng đến 20% so với cùng kỳ năm ngoái; đóng một phần không nhỏ trong con số này là các doanh nghiệp FDI với sự tăng trưởng mạnh mẽ.

Ông Tụng cho biết kim ngạch xuất khẩu hồ tiêu 3 tháng đầu năm của một doanh nghiệp FDI đạt 39 triệu đô la Mỹ, chiếm đến 15% tổng kim ngạch xuất khẩu. Còn 2 doanh nghiệp FDI khác mỗi doanh nghiệp đạt 14 triệu đô la Mỹ. Tốc độ tăng trưởng về kim ngạch của doanh nghiệp FDI cũng cao hơn nhiều so với cùng kỳ.

Thủy sản, thép “vật lộn” với thuế chống bán phá giá, hàng rào kỹ thuật

Ông Lê Phước Vũ, Chủ tịch hội đồng quản trị tập đoàn Hoa Sen chia sẻ, trong khi ở thị trường trong nước sản phẩm thép của Việt Nam bị sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc cạnh tranh mạnh mẽ thì ở thị trường Đông Nam Á, các doanh nghiệp xuất khẩu thép thường phải đối mặt với hàng rào kỹ thuật.

Gần đây, Indonesia điều tra về tự vệ thương mại đối với tôn lợp nhà của Tập đoàn Hoa Sen. Thái Lan đang tiến hành kiện chống bán phá giá các sản phẩm của tập đoàn này. “Chúng tôi vừa nỗ lực đối phó, vừa học tập kinh nghiệm ”, ông nói.

Ông Vũ nói tập đoàn ông đã làm văn bản gửi lên WTO để yêu cầu can thiệp và ngày 24 tới đây sẽ tham dự phiên điều trần đầu tiên.

“Indonesia họ có tiêu chuẩn công nghiệp để bảo vệ thị trường nội địa, có cả bộ phận chuyên thẩm định tiêu chuẩn kỹ thuật đến từng nhà xuất khẩu vào thị trường họ, rồi sau đó cấp giấy phép con để làm ách tắc hoạt động xuất khẩu của chúng tôi. Còn Việt Nam không thấy có những công cụ như thế”, ông nói thêm.

Còn trong lĩnh vực thủy sản, ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep) thông tin diễn biến mới nhất về vụ kiện chống trợ cấp tôm xuất khẩu vào thị trường Mỹ, mới đây Bộ Thương mại Mỹ đã cho điều tra xuống tận hộ dân nuôi tôm để thu thập bằng chứng “nhận trợ cấp từ Nhà nước”, thay vì điều tra ở cấp độ doanh nghiệp và hiệp hội, cơ quan chính quyền. “Những diễn biến mới này phức tạp và nặng nề hơn những vụ kiện trước đây”, ông Hòe nói.

Bên cạnh đó, việc đồng yen Nhật giảm giá mạnh cũng gây bất lợi cho hoạt động xuất khẩu tôm vào Nhật, thị trường tiêu thụ tôm lớn nhất của Việt Nam.

Do vậy, ông Hòe dự báo kim ngạch xuất khẩu thủy sản (gồm các mặt hàng tôm, cá tra, hải sản) của Việt Nam trong quí 2 chỉ vào khoảng 1,4 tỉ đô la Mỹ, chỉ giảm khoảng 2% so với cùng kỳ năm ngoái. “Quí 1 chúng tôi đã chạm đáy khó khăn nên quí 2 sẽ không thể khó hơn nữa”, ông nói.

Ông Hòe cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước có biện pháp giãn nợ và bơm vốn cho nhóm 12 doanh nghiệp xuất khẩu cá tra bị thuế chống bán phá giá cao trong đợt xem xét hành chính lần thứ 8 của Bộ Thương mại Mỹ. Bên cạnh đó, ông cũng đề nghị ngành nông nghiệp theo dõi sát hoạt động nuôi trồng cá tra ở các địa phương để đảm bảo sản lượng cá tra vào khoảng 800.000 – 1.000.000 tấn để giữ giá bán sản phẩm này cao.

Mạnh Thành
Theo TBKTSG Online