Kinh doanh hàng không: Phải duy trì vốn pháp định?

Bộ GTVT đề xuất sửa đổi một số điều kiện kinh doanh vận chuyển hàng không để đảm bảo giấy phép kinh doanh được cấp cho các nhà đầu tư có năng lực thực sự.

Tăng vốn pháp định, số tàu bay tối thiểu

Theo dự thảo sửa đổi Nghị định 76 quy định điều kiện kinh doanh vận chuyển hàng không và hàng không chung vừa được Bộ GTVT trình Chính phủ, sẽ có một số thay đổi trong quy định về thương hiệu, vốn pháp định, số tàu bay tối thiểu, bộ máy điều hành của hãng hàng không… Cụ thể, vốn pháp định tối thiểu với doanh nghiệp kinh doanh vận chuyển hàng không nội địa quy mô từ 2 – 10 tàu bay sẽ được tăng từ 200 lên 300 tỷ đồng, quốc tế từ 500 – 700 tỷ đồng.

Mỗi năm các hãng hàng không nội địa chuyên chở 24 triệu lượt khách

Đề xuất tăng vốn pháp định thêm 100 tỷ đồng và 200 tỷ đồng tương ứng với các hãng kinh doanh nội địa và quốc tế theo Cục Hàng không VN là hợp lý bởi chi phí đầu vào đang tăng nhanh. Điều này đòi hỏi các nhà đầu tư phải thực sự có tiềm lực về tài chính đủ để duy trì và thanh toán cho các nhà cung cấp dịch vụ. Tránh trường hợp nợ đọng kéo dài như của Indochina Airlines thời gian qua.

Đặc biệt, khác với hiện nay, việc cấp phép phải được thực hiện dựa trên xác nhận vốn pháp định, văn bằng chứng chỉ các vị trí theo yêu cầu. Các hãng hàng không phải đảm bảo mức vốn pháp định trong quá trình kinh doanh.

Nếu cơ quan quản lý kiểm tra phát hiện thiếu vốn mà không đáp ứng được thì giấy phép sẽ bị hủy bỏ. Quy định này được đưa ra trong bối cảnh vừa qua Jetstar Pacific, Indochina Airlines gặp khó khăn, không duy trì được vốn pháp định nên không thanh toán được chi phí cho các dịch vụ của mình, gây xáo trộn thị trường.

Bộ GTVT cũng đề nghị bổ sung số lượng số tàu bay khai thác tối thiểu của hãng hàng không lên 2 chiếc so với 1 hiện nay và số tàu bay thuê có tổ lái đến hết năm khai thác thứ 3 không chiếm quá 30% đội tàu bay.

Siết điều kiện với nhà đầu tư nước ngoài

Dự thảo Nghị định có điều khoản quy định cụ thể về bộ máy tổ chức kinh doanh vận chuyển, kinh doanh hàng không chung với các yêu cầu về kinh nghiệm và bằng cấp được công nhận. Riêng bộ máy điều hành của hãng hàng không có vốn đầu tư nước ngoài chỉ được phép có dưới 1/3 là người nước ngoài.

Các hãng hàng không phải tăng vốn điều lệ

Một điểm mới nữa trong dự thảo là chỉ được chuyển nhượng cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài sau một năm kể từ ngày hãng bắt bầu kinh doanh khai thác.

Các quy định trên, theo đại diện Cục Hàng không VN sẽ hạn chế được tình trạng thành lập doanh nghiệp hàng không, xin giấy phép rồi bán lại kiếm lời chứ không có thực lực. Do vậy, quy định hủy bỏ giấy phép kinh doanh cũng sẽ được sửa đổi theo hướng rút ngắn thời hạn bắt buộc hãng phải đi vào hoạt động và có được chứng chỉ nhà khai thác.

Trước dấu hiệu các hãng hãng hàng không nước ngoài muốn thông qua các hãng nội địa để quảng bá thương hiệu, gián tiếp khai thác thị trường trong nước, dự thảo sửa đổi Nghị định cũng quy định rõ: hãng hàng không không được sử dụng thương hiệu của hãng khác cho dịch vụ của mình, gây nhầm lẫn cho khách hàng… Một số trường hợp sử dụng theo hợp đồng nhượng quyền thương mại, thuê tàu bay dưới 3 tháng, sử dụng chung thương hiệu của liên minh hàng không thì được chấp nhận.

Sửa thủ tục cấp giấy phép kinh doanh

Ông Võ Huy Cường, Trưởng phòng Vận tải, Cục Hàng không VN cho biết, kinh doanh vận chuyển hàng không là loại hình đặc thù, việc thành lập hoặc liên doanh, hợp tác với các đối tác nước ngoài phải được sự đồng ý của Chính phủ. Do vậy, lần này dự thảo quy định lại trình tự, thủ tục và thẩm quyền cấp các loại giấy phép theo hướng công khai, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thực hiện. Bộ trưởng Bộ GTVT là người cấp giấy phép sau khi được Thủ tướng Chính phủ cho phép.

Lượng khách đi máy bay tăng mạnh trong 3 năm trở lại đây

Các hãng hàng không đang khai thác hiện nay có 2 năm để đáp ứng các điều kiện mới theo quy định tại dự thảo.

Theo lãnh đạo Cục Hàng không VN, mục tiêu của việc bổ sung các yêu cầu về điều kiện kinh doanh và sửa đổi một số trình tự, thủ tục hành chính trong Nghị định 76 là cấp thiết sau 4 năm thực hiện. Nhiều yếu tố phát sinh và nếu các quy định không được sửa đổi sẽ không nâng cao được hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và xây dựng môi trường pháp lý rõ ràng, bình đẳng cho các đối tượng kinh doanh vận chuyển hàng không và hàng không chung tại Việt Nam.

Nam Anh

Đầu tư nước ngoài  vào hàng không: 25 hay 30%?

Tổng công ty Hàng không VN (VNA) đề nghị điều chỉnh tỷ lệ góp vốn của các nhà đầu tư nước ngoài xuống 25% so với 30% hiện nay.

Về đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực hàng không, Điều 11 Dự thảo sửa đổi Nghị định 76 đưa ra 2 phương án: Phương án thứ nhất là giữ nguyên như hiện nay,  có nghĩa là hãng hàng không có vốn đầu tư nước ngoài không quá 49% vốn điều lệ; một cá nhân hoặc pháp nhân nước ngoài không chiếm quá 30% vốn điều lệ; Phương án thứ hai là đầu tư nước ngoài không vượt quá 25% vốn điều lệ.

Về vấn đề này, VNA cho rằng, quy định vốn góp của nước ngoài chiếm tới 30% vốn điều lệ HHK như hiện nay là cao hơn các quốc gia trên thế giới và không phù hợp với ngành Hàng không non trẻ của Việt Nam. Việc nhà đầu tư nước ngoài nắm 30% cổ phần sẽ có quyền phủ quyết với các quyết định của đại hội cổ đông và sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới các quyết sách lớn của hãng hàng không nội. Điều này cũng ảnh hưởng tiêu cực tới thị trường hàng không nội địa.

Sau khi đưa ra ví dụ về chính sách hạn chế tổng mức đầu tư nước ngoài vào hàng không của Mỹ là 25%, Brasil 20%…, VNA kiến nghị sửa đổi tỷ lệ vốn góp xuống còn 25% và khống chế mức góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài là hãng hàng không dưới 10% vốn điều lệ.

Thị trường hàng không nội địa của Việt Nam hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài

Quan điểm của Bộ GTVT cho rằng, phương án 1 sẽ giúp các hãng Hàng không trong nước tiếp cận nguồn vốn đầu tư, khoa học công nghệ tiên tiến dễ dàng hơn. Tuy nhiên, phương án 2 (25%) sẽ hạn chế đầu tư nước ngoài vào hàng không nhưng loại trừ được quyền phủ quyết với các quyết định của Đại hội cổ đông theo quy định của Luật Doanh nghiệp.

Điều này sẽ không gây ảnh hưởng tiêu cực tới thị trường hàng không nội địa vốn được bảo hộ để giành quyền khai thác cho các hãng hàng không trong nước. Hạn chế tối đa việc các doanh nghiệp thành lập các hãng hàng không để hướng tới việc bán cổ phần thu lợi; để nhà đầu tư nước ngoài lũng đoạn thị trường. Xung quanh vấn đề này, Bộ Tư pháp khẳng định, việc lựa chọn phương án nào là tùy thuộc vào chính sách phát triển hàng không dân dụng. Cần phải trả lời câu hỏi: Chúng ta cần vốn hay muốn kiểm soát hữu hiệu các hãng hàng không?

Lãnh đạo một hãng hàng không đang kinh doanh tại thị trường nội địa đồng tình với quan điểm này của Bộ Tư pháp. Ông này cho biết, nếu cần vốn, cần nguồn lực khoa học kỹ thuật để hỗ trợ cho hàng không Việt Nam phát triển thì nên giữ tỷ lệ vốn góp 30% như hiện nay. Các vấn đề khác kiểm soát bằng các quy định chuyên ngành. Còn nếu để 25%  thì coi như “đóng cửa” với các nhà đầu tư ngoại.

Vị lãnh đạo này cũng bày tỏ: Quan điểm hạn chế quyền của nhà đầu tư chỉ phù hợp với doanh nghiệp nhà nước. Với doanh nghiệp tư nhân, chúng tôi cho rằng, nhà đầu tư chỉ bỏ tiền vào kinh doanh nếu có quyền nói tiếng nói của mình, ở đây là tiếng nói phủ quyết các quyết định không phù hợp với quyền lợi của họ.

Theo Giaothongvantai.com.vn – P.Thanh