Hàng đông lạnh hấp dẫn vận tải biển và hàng không.

Nhu cầu của ngừơi tiêu dùng trên toàn thế giới đối với nông phẩm tươi phẩm chất cao và những loại thực phẩm nhạy với nhiệt độ đang là nguồn lực chủ yếu thúc đẩy phát triển ngành hàng hoá đông lạnh vận tải container loại được đặt chứa dưới nước. “Một phần quan trọng và càng ngày càng nhiều trong lượng thực phẩm được chứa và vận chuyển trên khắp thế giới trong các điều kiện giữ lạnh hoặc kiểm soát nhiệt độ đúng mức”, Transport Intelligence, một công ty nghiên cứu kỹ nghệ logistics quốc tế có trụ sở tại London, cho biết như vậy trong bản tường trình năm 2008 – 2009 về Logistics Chuỗi Lạnh Toàn Cầu.

Xưa nay, các loại thực phẩm cần giữ lạnh được vận chuyển đường biển chủ yếu bằng các loại tàu truyền thống, nhưng trong những năm trở lại đây, nhiều hãng tàu container đã giành thêm thị phần đáng kể trong ngành vận chuyển thực phẩm cần giữ lạnh. Cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu đã thúc đẩy khuynh hướng này rõ nét hơn nữa trong năm nay, khi các hãng tàu container thấy ngành vận tải hàng hoá đông lạnh đương cự được với cuộc khủng hoảng giỏi hơn phần lớn các ngành vận chuyển hàng hoá container khác.

Các số liệu chính xác cho thấy rõ hoạt động của ngành vận tải hàng hoá đông lạnh truyền thống và ngành vận tải hàng hoá bằng container có tiện nghi đông lạnh khó có được, nhưng theo nhiều nguồn tin kỹ nghệ thì, hiện nay mức sử dụng trung bình phương tiện vận tải đông lạnh tỏ ra thuận lợi hơn cho ngành vận tải container có hệ thống đông lạnh là 55- 45% hoặc 60 – 40% so với ngành vận tải đông lạnh với các loại tàu đông lạnh truyền thống. Theo đánh giá, ngành vận tải container có hệ thống đông lạnh đựơc kỳ vọng sẽ tiếp tục gia tăng thị phần trong ngành vận tải đông lạnh.

Ông Frank Ganse, Giám đốc toàn cầu logistics ngành đông lạnh của Công ty kho vận quốc tế Kuehne + Nagel cho biết, “Cách nay chừng 20 năm, khoảng 80- 85% hàng hoá đông lạnh trên thế giới được vận chuyển bằng các loại tàu truyền thống chuyên chở hàng đông lạnh và chỉ chừng 15- 20% được chở bằng tàu container. Nhưng, chừng ba hay bốn năm nữa thôi, tôi nghĩ tỷ lệ phần trăm này sẽ hoàn toàn đảo ngược. Ngừơi ta sẽ thấy ngay cả nhiều sản phẩm – dù hiện nay vẫn là loại hàng chính được chuyển vận bằng các loại tàu truyền thống – sẽ đựơc đổi qua chuyển vận bằng các tàu containers chuyên về hàng đông lạnh.”

Lấy trường hợp công ty Maersk chẳng hạn: Năm ngoái, công ty này đã đặt mua 16 tàu chở hàng container, mỗi tàu đều đựơc trang bị đầy đủ các tiện nghi đông lạnh để công ty có đựơc 1.700 container – trong tổng số dung tích chứa hàng 7450 TEUs của riêng công ty – là những container dùng chứa hàng đông lạnh. Một công ty đối thủ khác của Maersk là CMA CGM tuyên bố hồi đầu năm là, tất cả các tàu của CMA CGM đều đã đựơc trang bị “thật nhiều” thiết bị để chứa hàng đông lạnh và những loại tàu mới hơn của công ty, như Vela, Thalassa và Ivanhoe, mỗi tàu đều có 700 thiết bị chở hàng đông lạnh.

Cùng với việc gia tăng các khu vực chứa hàng đông lạnh trên tàu, các hãng tàu container hàng đầu cũng đang phát triển và nâng cấp đoàn tàu container chuyên dụng vận chuyển đông lạnh, chú trọng cải thiện cả tính năng hiệu quả đông lạnh và tính năng bảo vệ môi sinh. Công ty CMA CGM chẳng hạn, đã tăng năng lực của đoàn tàu có các khoang chứa hàng đông lạnh của mình trong năm 2008 lên đến 95.000 TEUs. Hoàn tất việc tăng thêm 5000 khoang chứa hàng đông lạnh hồi đầu năm nay đồng nghĩa với 52000 trong số tổng số 95000 TEUs hàng hoá đông lạnh được phục vụ bằng những phương tiện giữ lạnh có tuổi trung bình chỉ mới ba năm.

Ông Claus Peter Ellemann-Jensen, Phó chủ tịch đặc trách vận tải đông lạnh của công ty này cho hay: “Trong chương trình tăng cường năng lực giữ lạnh của đoàn tàu, việc cải thiện đã đáp ứng, kể cả những yêu cầu bảo vệ môi sinh. Khoảng 3.000 trong số những phòng giữ hàng lạnh được gắn phần mềm Quest để bảo đảm kiểm soát đúng lượng điện tiêu thụ, đồng thời 2.000 phòng giữ hàng lạnh khác đựơc trang bị động cơ PrimeLine Carrier để kiểm soát nhiệt độ tốt hơn. Nhờ các phương tiện kỹ thuật đó mà việc nhiên liệu tiêu thụ và khí độc hại từ các phương tiện giữ lạnh thải ra giảm được một phần ba.”

Nhiều phi trường theo đuổi nguồn lợi lớn

Hàng hoá cần giữ lạnh chuyển bằng đường hàng không là loại hàng “nóng hổi” của nhiều phi trường ở cả hai bờ Thái Bình Dương. Các cơ sở lưu giữ các loại hàng dễ hư hại này đang mọc lên ở nhiều cửa khẩu hàng không tại Bắc Mỹ, trong khi phi trường Changi ở Singapore đang có kế hoạch nâng tầm thương hiệu thêm nữa bằng cách trang bị thêm phương tiện chuyên phục vụ hàng hoá cần giữ lạnh ngay tại phi trường.

Những thực tiễn và kế hoạch đó phản ánh cơn sốt có thực giữa các phi trường trong việc đua tranh đầu tư hoặc nâng cấp những tiện nghi nhằm phục vụ chủ nhân các loại hàng “nhạy cảm” về nhiệt độ. Trong 12 tháng qua, các hãng như American Airlines, United Airlines, British Airways, Continental Airlines và FedEx đã tung ra nhiều sản phẩm mới phục vụ các loại hàng dễ hư hại, trong khi các hãng khác như Cathay Pacific và Air Canada thì lo nâng cấp các dịch vụ hiện có của họ.

Ông Kyle Betterton, Phó chủ tịch đặc trách hàng hoá của hãng United Airlines cho biết: “Gần đây, trong những thời điểm khó khăn thách thức đối với ngành vận chuyển hàng hoá hàng không thì thị trường vận chuyển các mặt hàng cần bảo đảm nhiệt độ vẫn cứ phát triển.” Hãng United Airlines hồi tháng Bảy đã mở màn sử dụng nhiều tiện nghị bảo quản hàng hoá loại dễ hư hại.

Tháng Mười một, đối thủ vận tải hàng không của United Arilines là Continental Cargo sẽ mở trung tâm chuyên trách hàng hoá dễ hư hại ngay tại trụ sở của mình là phi trường Houston Bush Intercontinental. Phi trường này mới đây đã ký hợp đồng cho công ty xử lý hàng hoá không hành Tradewinds Cargo Handling thuê chỗ điều hành một khu phòng lạnh để bảo quản dòng hàng hoá dễ hư hại, trong đó chủ yếu là hàng nhập khẩu từ châu Mỹ Latinh.

Tọa lạc trong khu vực tiếp nhận hàng hoá có diện tích 61.484 feet vuông, có lối đi thoai thoải và nằm sát bên trung tâm dịch vụ kiểm soát của Chính phủ, khu phòng lạnh này được kỳ vọng sẽ góp phần giúp phi trường Houston đạt được tham vọng trở thành một trung tâm như Miami chuyên tiếp nhận những loại hàng hoá dễ hư hại từ vùng Nam bán cầu.

Giám đốc tiếp thị của phi trường Houston, ông Genero Pena cho biết: phần lớn lượng hàng hoá dễ hư hại tại phi trường là hàng để lưu thông tại các thị trường ở Mỹ, và khu phòng lạnh này còn giúp phi trường Houston trở thành trạm trung chuyển các loại hàng hoá chuyển tiếp giữa các hãng hàng không phục vụ châu Mỹ La Tinh và châu Á.

Tại Atlanta, ông Warren Jones, giám đốc tiếp thị hàng không của phi trường quốc tế Hartsfield Jackson Atlanta cho hay, các cơ sở mà hãng Delta Cargo mới lập chuyên bảo quản các loại hàng hoá dễ hư hại đã mang nhiều dòng hàng hoá nhập khẩu từ châu Mỹ Latinh đến với phi trường.

Ở vùng duyên hải miền tây Hoa Kỳ, nhiều tham vọng tương tự đã dẫn đến việc khai trương khu vực giữ lạnh hàng hoá có diện tích 12.700 feet vuông tại phi trường quốc tế Los Angeles hồi tháng Tư. Đây là khu vực tiếp nhận hàng hoá đông lạnh vận chuyển bằng đường hàng không lớn hàng thứ tư tại vùng duyên hải miền tây Hoa Kỳ. Khu vực giữ lạnh này trị giá 1,1 triệu USD, do Mercuy AirCargo xây dựng và điều hành, góp phần tăng thêm 8600 tấn hàng hoá mỗi năm vào khả năng vốn đã rất dồi dào của phi trường Los Angeles trong việc xử lý các mặt hàng cần đựơc bảo quản đúng nhiệt độ.

Những cơ sở mới mở chuyên tiếp nhận các loại hàng hoá dễ hư hại được khai thác tại Mỹ chủ yếu nhằm tiếp nhận các loại nông phẩm và hải sản nhập khẩu từ châu Mỹ Latinh, nhưng chúng cũng được nhắm đến khai thác các mặt hàng ngành dược phẩm và y học đời sống vốn mang lại lợi nhuận cao hơn cho ngành vận tải hàng không.

Đây cũng là mục tiêu chính của “phi cảng lạnh” trị giá 8,43 triệu USD được dự trù xây dựng tại phi trường Changi trong xu thế khai thác lợi thế của Singapore như một trung tâm sinh học và y học hàng đầu của châu Á. Cơ sở này có diện tích 8.000 feet vuông đặt tại phi trường Changi – có khả năng phát triển lên tới 12.000 feet vuông – sẽ được trang bị một hệ thống xử lý các loại hàng hoá y tế cần được giao chuyển khẩn cấp.

“Phi cảng lạnh” được thiết kế có năng lực xử lý 250.000 tấn hàng hoá. Nó sẽ có nhiều tòa nhà nhiều tầng có điều kiện nhiệt độ khác nhau. Ngoài dịch vụ lưu chứa và phân phối, các công ty điều hành phi cảng lạnh này còn nhắm đến cung cấp dịch vụ quản lý và kiểm soát hàng tồn kho cũng như các phương tiện theo dõi, kiểm soát mức chín tới của các mặt hàng nông phẩm. “Phi cảng lạnh” này dự kiến hoạt động vào đầu năm tới.