Huy động mọi nguồn lực, dồn sức mở rộng QL1

 

Đây là ý kiến của Bộ trưởng Bộ KH-ĐT Bùi Quang Vinh và Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng tại buổi làm việc sáng ngày 22/8 về kế hoạch triển khai mở rộng QL1 từ Hà Nội đến Cần Thơ và đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía Đông. Cùng dự  có Thứ trưởng Bộ GTVT Trương Tấn Viên, Thứ trưởng Bộ KH-ĐT Nguyễn Văn Trung và các vụ, cục, cơ quan chức năng của 2 Bộ.

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Trương Tấn Viên cho biết Bộ GTVT đã lập 2 phương án để mở rộng QL1 và đầu tư các tuyến cao tốc phía Đông. Phương án 1 là đầu tư toàn bộ. Sẽ hoàn thành mở rộng tuyến QL1 từ Hà Nội đến Cần Thơ vào cuối 2016 theo chỉ đạo của Chính phủ.

Lãnh đạo 2 Bộ GTVT và KH - ĐT họp bàn phương án đầu tư mở rộng QL 1
Lãnh đạo 2 Bộ GTVT và KH – ĐT họp bàn phương án đầu tư mở rộng QL1

Trong đó, đoạn Hà Nội – Ninh Bình sẽ xong trong năm 2013, hiện tại vốn đã bố trí đầy đủ. Đoạn Thanh Hóa – Hà Tĩnh tiếp tục ứng ngân sách nhà nước 9.500 tỷ đồng trên tổng số 13.465 tỷ đồng để đầu tư hoàn thành. Riêng đoạn Hà Tĩnh – Cần Thơ dài 1.050km  sẽ mở rộng toàn bộ với tổng mức đầu tư khoảng 92.000 tỷ đồng. Đoạn này dự kiến sẽ được tổ chức thành 18 dự án triển khai theo hình thức BOT có sự tham gia của nhà nước với nguyên tắc khoảng 70km một dự án và một trạm thu phí. Ngân sách Nhà nước sẽ phải hỗ trợ khoảng 55.000 tỷ đồng nếu mức phí khoảng 500 đồng/CPU/km (gấp 3,5 lần mức cơ bản) được điều chỉnh tăng theo chỉ số CPI dự kiến 6% năm, thời gian hoàn vốn 25- 30 năm

Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng:

Mở rộng QL1 trước 2016

Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng cho rằng, để tạo đột phá phát triển kinh tế – xã hội thì không thể không mở rộng QL1, bởi nếu đợi đầu tư đường cao tốc sẽ còn rất lâu. Qua ý kiến của các cơ quan chức năng và chuyên gia của Bộ KH-ĐT, Bộ GTVT sẽ tiếp thu và xây dựng hoàn chỉnh lại đề án mở rộng QL1 để Bộ KH-ĐT có cơ sở trình Thủ tướng Chính phủ huy động nguồn lực đầu tư.

Quan điểm của Bộ GTVT là quyết tâm mở rộng QL1 và phải hoàn thành trước 2016 theo chỉ đạo của Chính phủ và các Nghị quyết của TW để phục vụ phát triển kinh tế- xã hội đất nước. Bộ GTVT chủ trương cổ phần hóa, xã hội hóa mạnh mẽ để thu hút thêm nguồn lực thực hiện mục tiêu này. Bộ trưởng Đinh La Thăng cũng cho biết, thời gian tới Bộ sẽ rà soát lại danh mục các dự án đầu tư nước ngoài, đồng thời tổ chức riêng một cuộc họp để lấy ý kiến đóng góp sửa đổi Luật Đấu thầu cho phù hợp với tình hình thực tế đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông.

Với đường cao tốc Bắc Nam phía Đông, theo Thứ trưởng Trương Tấn Viên thì dựa trên khả năng thu xếp nguồn vốn của từng đoạn cao tốc, dự kiến đến 2015 sẽ hoàn thành 136km, đến 2020 là 793km, sau 2020 sẽ đầu tư 1.018km còn lại.

Với phương án 2, Thứ trưởng Trương Tấn Viên cho biết sẽ mở rộng QL 1 trên cơ sở phù hợp với tiến độ đầu tư đường cao tốc. Trên  QL1, giai đoạn đến cuối 2016 đoạn Hà Nội –  Thanh Hóa – Hà Tĩnh sẽ được đầu tư như phương án 1. Còn từ Hà Tĩnh – Cần Thơ, những đoạn đã triển khai cao tốc song hành dài khoảng 282km sẽ chưa mở rộng, chỉ tăng cường mặt đường. khoảng 768km còn lại sẽ được mở rộng với vốn đầu tư khoảng 71.000 tỷ đồng, ngân sách Nhà nước hỗ trợ 34.000 tỷ đồng. Sau năm 2020 mới xem xét đầu tư các đoạn còn lại nếu có nhu cầu. Theo phương án này, các đường cao tốc Bắc – Nam triển khai như phương án 1.

Khẳng định việc đầu tư nâng cấp QL 1 là hết sức cấp thiết, Thứ trưởng Bộ KH-ĐT Nguyễn Văn Trung cho rằng cần tập trung nghiên cứu phương án đầu tư nào cho hợp lý. Tiêu chí để chọn phương án nên dựa vào nhu cầu lưu thông để quyết định giữa việc chọn mở rộng QL1 hay đầu tư luôn cao tốc.

Khó khăn nhất lúc này là nguồn lực để đầu tư. Do đó cần nghiên cứu các giải pháp tăng nguồn từ thu phí, phát hành riêng trái phiếu công trình, kêu gọi các phương thức đầu tư.

Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh nhấn mạnh nếu nút thắt hạ tầng giao thông không được giải quyết thì đất nước khó có thể phát triển. Đã là tạo đột phá thì phải có trọng điểm, không thể phân tán ra cùng lúc quá nhiều lĩnh vực. Chính vì vậy, hơn lúc nào hết phải tập trung nguồn lực để triển khai quyết liệt các dự án giao thông. Trong đó, quan trọng nhất lúc này là phải dồn sức mở rộng QL1 và lựa chọn đoạn cao tốc phù hợp để đầu tư. Nguyên tắc trước mắt là lấy mở rộng QL1 là chính.

“Với vấn đề này, các Bộ KH-ĐT và GTVT và Tài chính cần có tiếng nói chung, thống nhất thì mới tạo ra cơ chế phù hợp để huy động được các nguồn lực để đầu tư. Bộ GTVT cần lập đề án chi tiết, nêu rõ  những đoạn nào đã có vốn, đoạn nào cần bổ sung, đoạn nào chưa có để có mục tiêu rõ ràng. Phương án mở rộng và đầu tư các đoạn cao tốc Bắc- Nam cũng cần thống nhất và được nêu cụ thể: Đoạn nào mở rộng, đoạn nào làm cao tốc, thời gian tiến hành khi nào và bao giờ xong”- Bộ trưởng Vinh nhấn mạnh.

Cũng theo Bộ trưởng Bùi Quang Vinh, chỉ khi có phương án rõ ràng, chặt chẽ mới có thể tính toán được cơ chế và nguồn lực đầu tư phù hợp. Đây là chủ trương lớn nên phải dựa vào nhiều nguồn lực để đạt được mục tiêu. Đầu tiên phải tính đến khả năng của ngân sách để có vốn đối ứng ODA, PPP, BOT, BTO, BT và công tác GPMB, tái định cư. Sau đó là các nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, trái phiếu công trình, vốn ODA và các nguồn vốn từ tư nhân. Bên cạnh đó, phải tính toán giải pháp tăng mức thu phí phù hợp.

Đức Thắng

 

Bộ  trưởng Bộ KHĐT Bùi Quang Vinh:

Mức phí quá thấp sẽ không thu hút được nhà đầu tư

Bộ trưởng Bùi Quang Vinh cho rằng, ít nhất mức phí sử dụng đường bộ phải gấp 3,5 lần hiện nay. Nếu quá thấp sẽ khó có nhà đầu tư nào tham gia do khả năng hoàn vốn thấp. Khi mức phí tăng lên thì nhà đầu tư tư nhân sẽ tham gia nhiều hơn, từ đó giảm áp lực cho ngân sách. Việc tăng phí nên bắt đầu triển khai ngay từ 2013. Khi đã tăng mức phí rồi, nếu nguồn lực đầu tư mở rộng QL1 vẫn thiếu có thể đề nghị Chính phủ, Quốc hội và các cơ quan chức năng phát hành trái phiếu riêng cho QL1. Bên cạnh đó có thể khai thác thêm các nguồn lực khác để tái cơ cấu đầu tư công, giảm dần đầu tư từ ngân sách nhà nước. Một vấn đề quan trọng nữa cũng được Bộ trưởng Vinh đặc biệt nhấn mạnh là công tác GPMB. Đây là việc rất gian khổ nên đối với việc mở rộng QL1, Bộ GTVT cần bóc tách riêng và dự báo sớm về công tác GPMB để các địa phương chuẩn bị triển khai và thực hiện tái định cư.