Đảm bảo an toàn và thông suốt trong vận tải đường bộ, nâng cao hiệu quả logistics

Trong logistics, vận tải được xem là khâu quan trọng nhất, chiếm 40-60% chi phí. Tuy nhiên, khả năng lưu thông và bảo đảm an toàn trong vận tải đường bộ ở Việt Nam còn hạn chế, như hệ thống đường bộ chưa đảm bảo, chất lượng phương tiện vận tải và đội ngũ lái xe còn yếu và thiếu… để có thể kết hợp tốt các phương thức vận tải khác. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này là Th.s Trần Văn Trung – Phó Chủ nhiệm Khoa Cơ khí thuộc Trường Đại học Giao thông Vận tải TP.HCM.

– Thưa ông, được biết ông có tham gia trình bày tham luận về vấn đề an toàn trong vận tải đường bộ tại Hội thảo chuyên đề về Logistics ở TP.HCM đầu tháng 3.2011, ông có thể chia sẻ về vấn đề này?

● Trong mạng lưới logistics toàn cầu, vận tải hàng hóa bằng đường bộ tại các quốc gia là một khâu quan trọng. Sau hơn 20 năm thực hiện đổi mới, đặc biệt từ sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới WTO, lượng hàng hóa thông qua các cảng tăng nhanh và làm cho nhu cầu vận tải trong nước cũng tăng tương ứng. Trong khi vận tải hàng hóa bằng đường sắt, đường thủy nội địa chưa phát triển xứng tầm thì vận tải ô tô vẫn đang giữ vai trò chủ đạo trong vận tải quốc nội, điều này gây áp lực lớn đến việc đảm bảo an toàn và thông suốt cho mạng lưới giao thông đường bộ tại Việt Nam, nhất là tại các thành phố lớn, và đương nhiên cũng ảnh hưởng lớn đến hiệu quả và chất lượng của vận tải logistics.

– Xác định được vai trò quan trọng trong vấn đề này, ông có thể cho biết những yếu tố nào ảnh hưởng đến an toàn trong giao thông đường bộ, cụ thể là trong vận tải ôtô?

● Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến an toàn giao thông. Trong đó, phải nói đến trước tiên là cơ sở hạ tầng giao thông như mạng lưới đường bộ và cầu, hầm đường bộ nối giữa các cảng biển, cảng hàng không, nhà ga đường sắt… Mặc dù trong những năm qua, chính sách phát triển hệ thống đường bộ của Việt Nam đang có những đầu tư, cải thiện rõ rệt, nhưng nhìn chung vẫn chưa đáp ứng nhu cầu vận tải và gây ảnh hưởng lớn đến sự an toàn và thông suốt trong vận tải.

Điển hình là việc thiếu tuyến đường giữa các vùng kinh tế và các đầu mối giao thông, mặt cắt lưu thông và chất lượng bề mặt đường không tốt, hay việc thiếu hoặc hư hỏng các thiết bị kỹ thuật đồng bộ của tuyến đường… sẽ gây khó khăn cho việc lưu thông và dễ dẫn đến những hậu quả đáng tiếc.

Các phương tiện vận tải hàng hóa đường bộ như xe tải (truck), xe đầu kéo container (tractor) quá cũ, không được chăm sóc bảo trì đúng mức hoặc kém về chất lượng kỹ thuật và tính đồng bộ làm giảm mức độ an toàn trong vận hành, cũng là nguyên nhân tiềm tàng dẫn đến những sự cố tai nạn giao thông, làm tổn thất phương tiện, hàng hóa và con người, và tất nhiên ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả và chất lượng của vận tải logistics.

Một yếu tố không kém phần quan trọng nữa là con người và quá trình tổ chức vận tải. Việc đào tạo bài bản đội ngũ lái xe có đủ kinh nghiệm, sức khỏe tốt, ý thức trách nhiệm cao cũng như đội ngũ kỹ thuật viên, nhân viên chăm sóc, bảo trì xe có trình độ chuyên môn và có tay nghề góp phần lớn trong việc đảm bảo an toàn giao thông. Tuy nhiên, vấn đề này vẫn chưa được quan tâm đúng mức.

Công tác tổ chức vận tải không được chú trọng cũng ảnh hưởng nhiều đến an toàn trong giao thông, như kế hoạch bố trí phương tiện, nhân lực phù hợp, bố trí thời gian làm việc, nghỉ ngơi phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý người lao động.

– Trước thực trạng trên, theo ông, có những giải pháp nào nhằm cải thiện chất lượng giao thông đường bộ và mang lại hiệu quả cho vận tải logistics?

● Các giải pháp vĩ mô thuộc về chính sách nhà nước, như quy hoạch và nâng cấp mạng lưới đường bộ, rà soát và điều chỉnh luật giao thông đường bộ, các chính sách về thuế, quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật của xe nhập khẩu, quy định về niên hạn lưu hành xe.

Còn đối với các doanh nghiệp vận tải, cần phải tăng cường chất lượng kỹ thuật của xe vận tải, hoạch định hệ thống trạm xưởng, xây dựng đội ngũ kỹ sư, nhân viên kỹ thuật, thợ lành nghề có kiến thức và tay nghề tốt, đào tạo và rèn luyện đội ngũ lái xe, tổ chức hoạt động vận tải khoa học, bố trí nhân lực, phương tiện phù hợp với mỗi kế hoạch vận tải.

Đối với người lái xe, cần phải tích cực học hỏi về tính năng kỹ thuật, kết cấu và nguyên lý các hệ thống tổng thành của xe, đặc biệt quan tâm đến đặc điểm của các hệ thống an toàn vận hành. Bên cạnh đó, cần phải chú ý kiểm tra tình trạng kỹ thuật của xe một cách kỹ lưỡng trước khi khởi hành, tuân thủ tuyệt đối Luật giao thông đường bộ, luôn luôn trau dồi ý thức trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp, không ngừng học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn và tay nghề để có thể phát hiện và kịp thời khắc phục các hư hỏng, sự cố trong quá trình vận hành.

– Xin cảm ơn ông đã dành thời gian cho cuộc trao đổi thú vị này!

Theo Vietnam Logistics Review